Psikiyatri

Hipersomnia Nedir? Hipersomnia Belirtileri Nelerdir?

Hipersomnia Nedir? Hipersomnia Belirtileri Nelerdir?

Hipersomnia, gece en az 6-7 saat gibi iyi bir uyku süresi yaşansa bile gün içinde kişinin kendisini her an uykuya dalabilecek kadar uykulu veya uyuşuk hissetme halidir. Oranlama yapıldığında kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülen bir uyku bozukluğu olan hipersomnia, kişinin gün içinde birkaç kez uykuya dalma ihtiyacına sebep olabilir. Hipersomnia yaşayan kişiler, işyerinde ve sosyal hayatında işlevsellik problemi yaşamakla birlikte yaşam kalitesinde azalma hisseder ve bu durum gün içinde kazalar yaşanma riskini artırır.

HİPERSOMNİA NEDİR?

Aşırı uykulu olma hali olan hipersomnia, gece yeterli uyku alınmasına karşın gün içinde aşırı bitkin ve uykulu hissedip, uyanık kalamama durumudur. Hipersomnia yaşayan kişiler gün içinde kendisini sürekli uykulu hisseder ve özellikle uyku ataklarıyla birlikte uykuya dalarlar. Bu durum bireyin gün içinde enerjisinin düşmesine ve günlük rutin işlerini işlevsel bir şekilde gerçekleştirememesine sebebiyet verir. Uyku apnesi, nörolojik hastalıklar, bağımlılık, depresyon veya bazı sakinleştiricilerin neden olabileceği hipersomnia, kişiyi uzun süre rahatsız ettiğinde birtakım başka hastalıklara da yol açabilir.

Kadınlarda daha yaygın olarak ortaya çıkabilen hipersomnia, ilaçlar, yaşam tarzı değişimi, eğitim ve destek grupları gibi tedavi seçenekleriyle ortadan kaldırılmaya çalışılır.

HİPERSOMNİA NEDEN OLUR?

Hipersomniaya neden olan durumlar arasında MS hastalığı, uyku apnesi, meydana gelen kafa travması, genetik yatkınlık, depresyon, bağımlılık ve bazı sakinleştirici ilaçlar gösterilebilir. Bunlarla birlikte bir tümör veya aşırı kilolu olmak da hipersomnia oluşma riskini yükseltir.

Hipersomnia nedenleri şu şekilde özetlenebilir:

HİPERSOMNİA ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Hipersomnia, kendi içinde birtakım sebeplere bağlı olarak farklı türler barındırır. Hipersomnia belirtileri şunlardır:

Narkolepsi tip 1: Katapleksi (duyguların tetiklediği ani kas zayıflığı) ile birlikte narkolepsi olarak da adlandırılan bu narkolepsi türü, beyin ve beyin omurilik sıvısındaki kimyasal (nörotransmitter) hipokretinin (orexin olarak da bilinir) düşük seviyede olmasından kaynaklanır. Gündüz uykuları, diğer aşırı uyku hali bozukluklarındaki gündüz uykularıyla karşılaştırıldığında genellikle daha kısa ve canlandırıcıdır. Narkolepsi tip 1 genellikle 10 ila 25 yaşları arasında başlar. Halüsinasyonlar ve uyku felciyle birlikte kendini gösterir.

Narkolepsi tip 2: Narkolepsi tip 2, katapleksiyi içermez. Narkolepsi tip 2’de semptomlar tehlikeli ve zorlayıcı değildir, hipokretin seviyesi de normaldir. Narkolepsi tip 2 genellikle ergenlik döneminde başlar.

Kleine-Levin sendromu: Bu durum tekrarlayan aşırı uyku ataklarından meydana gelir. Genellikle zihinsel, davranışsal ve bazen de psikiyatrik bozukluklarla birlikte ortaya çıkar. Yaklaşık 10 gün sürebilmesiyle birlikte, bazı kişilerde birkaç hafta ve ayları bulabilir, yılda birkaç kez ise tekrarlandığı gözlenebilir.

İdiyopatik hipersomnia: İdiyopatik hipersomnia, altında bilinen bir nedenin olmadığı hipersomnia türüdür. Dolayısıyla idiyopatik hipersomnia, deliksiz ve uzun bir uyku uyunsa bile bilinmeyen nedenlerden dolayı aşırı uykulu hissedilmesi anlamına gelir.

HİPERSOMNİA BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hipersomnia’nın gözle görülür en net belirtisi kişinin gece deliksiz ve güçlü bir uyku uyumasına rağmen gündüz sürekli uykulu hissetme halidir. Bu belirtiyi uykulu hissetme haline bağlı olarak aşırı yorgunluk ve enerji düşüklüğü takip eder. Karar verme bozukluğu ve konsantrasyon problemi de hipersomnia belirtilerinden sayılır.

Hipersomnia belirtileri genel olarak şunları içerir:

  • Deliksiz bir gece uykusuna rağmen gündüz uykulu hissetmek
  • Sabahları zor uyanmak
  • Beklenmedik zamanlarda gelen uyku atakları ve uykuya dalmak
  • Uykulu olma haline bağlı yorgunluk ve enerji düşüklüğü
  • Agresiflik ve sinirlilik hali
  • Rutin işleri yapamayacak hale gelmek
  • Karar verme güçlüğü
  • Hafıza ve konsantrasyon bozukluğu
  • Baş ağrısı
  • İştah kaybı
  • Halüsinasyonlar
  • Kaza riskinde artış

Hipersomniası olan kişiler genellikle kendilerini uykulu hisseder ve bu uykulu olma hali enerjilerinin düşmesine ve yorgun hissetmelerine neden olur. Yorgunlukla birlikte rutin işlerin yapılamayacak hale gelmesi, kaygılı ve sinirli ruh hali, konsantrasyon bozukluğu ve kaza riskinde artışlar yaşanır. Hipersomnia’nın çok uzun yıllar devam ettiği senaryoda uykusuzluğa bağlı vücutta bozulmalar başlayabilir, bu durum farklı hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.

HİPERSOMNİA NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Hipersomnia teşhisi için doktor tarafından tıbbi öykünüz, uyku geçmişiniz ve mevcut ilaçlarınızın varlığı öğrenilir. Bir uyku günlüğü kullanarak uyku ve uyanma düzeninin takip edilmesi de istenebilir. Ayrıca bileğe takılan ve birkaç hafta boyunca uyku-uyanıklık döngüsündeki kesintileri takip edebilen küçük, saat benzeri bir cihaz olan bir aktigrafi sensörü takılması da talep edilebilir.

Bunlarla birlikte hipersomnia teşhisi için uygulanabilecek testler şöyledir:

HİPERSOMNİA TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

Hipersomnia tedavisi genellikle gün içinde uyanık kalmayı tedavi edecek ilaçlar ve yaşam tarzında yapılacak değişiklikleri içerir. Doktor kontrolünde alınacak ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte hipersomnia şikayetlerinden kurtulmanız mümkündür.

İlaçlar daha çok uyanıklığı teşvik edici bileşen içeren ilaçlardır. Yapılacak yaşam tarzı değişiklikleri ise düzenli bir uyku programı oluşturmak, uykuya müsait bir ortam yaratmak (serin, karanlık oda; rahat yastıklar ve yatak), kafeini sınırlamak ve yatmadan önce egzersiz yapmak gibi uygulamalardır.

HİPERSOMNİA NASIL ÖNLENİR?

Hipersomnia’yı önlemek ve riskini azaltmak için uygulanması gereken adımlar şu şekildedir:

  • Her gece aynı saatte uyumaya çalışın
  • Uykuya müsait serin bir ortam, rahat bir yatak tercih edin
  • Yatmadan birkaç saat önce kafeinli içecekler tüketmeyin
  • Sigara ve alkolden uzak durun
  • Mümkün olduğunca stresten kaçının

HİPERSOMNİA HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR

Hipersomnia ne demek?

Hipersomnia özetle, gece çok iyi uyumasına rağmen kişinin gün içinde kendisini aşırı uykulu hissetme halidir.

Hipersomnia’ya ne iyi gelir?

Hipersomnia şikayetlerinden kurtulmak için uykunun düzenli olması, kafeinin sınırlanıp sigara ve alkonden uzak durulması ve sağlıklı beslenmeye birlikte egzersiz yapılması gerekir.

Hipersomnia için hangi doktora gidilir?

Hipersomnia belirtileri yaşayan kişiler nöroloji doktorundan randevu alabilir.

Hipersomnia hastaları nasıl beslenmeli?

Hasta uyumadan birkaç saat önce kafeinli ürünlerden ve reçetesiz satılan ilaçlar tüketmemelidir. Yatmadan önce tütün ürünleri alkol tüketmemelidir. Kişinin kendisini takip eden, alanında uzman hekimin belirlediği yiyecekler veya belirli ilaçları tüketmesi gerekir.

Hipersomnia hastalarda kazalara sebep olur mu?

Hastanın uyku kalitesini iyileştirmek, herhangi bir yaralanma ve kazalara sebep olmamak adına yaşam tarzı değişiklikleri yapması gerekir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu